/ Кыргыз элинин бейзаттык маданий мурасы / Салттуу оюндар
Чатырашмай

Чатырашмай – колдун кыймылын жөнгө салуучу балдар оюндарынын бири. Бул оюнда орточо жоондуктагы жөнөкөй жип колдонулат. Жиптин учтары түйүлүп, оюнчуну аны эки колунун манжаларына илип, улам чатыраштырып белгилүү бир таризге келтирет. Ал эми экинчи оюнчу ошол тариздеги жипти кылдаттык менен илип алып, жипти чатыраштырбай жаңыча тариз чыгарат. Мурдагы оюнчунун формасын кайталабоо шарт. Бул оюнду экиден оюнчу ойнойт, аны каалаган жерде – үйдө, көчөдө, боз үйдө ойной берүүгө болот. Өзгөчө даярдыкты талап кылбайт. Жаштар арасында, өзгөчө кыздар арасында, кеңири тараган оюн.

Чатырашмай кызыктуу оюн, ойноо учурунда оюнчулар ар кандай жаңы тариздерди ойлоп табууга аракет кылып, ким алдыга чыгат деп атаандашып, ой жүгүртүүсүн жана кол жөндөмүн жана чеберчиликти өркүндөтөт.

Аймак

Кыргызстандын бардык аймактарында кездешет

Абалы

Орто

Коомдоштук

  • Салтуу кыргыз үй-бүлөлөрү
  • Салттуу билим ээлери
  • Мугалимдер жана дене тарбиячылар
  • Фольклордук ансамблдер жана этномаданий бирикмелер
  • Салтуу жаштар уюмдары жана бирикмелери
  • Спорт федерациялары

Коргоо иштери

  • Маданий мурас катары изилдөө, сактоо жана өнүктүрүү боюнча атайын демилгелер жана иш-чаралар чанда кездешкени менен мурас жөнүндө маалымат адабий булатарда, илимий макалаларда жана дене тарбия сабактарына ылайыкталган окуу программаларында кездешет.
  • Айрым бакчалардын жана мектептердин дене тарбия сабагынын окуу программасына кирет.
  • Маданий иш чараларда, майрам-салтанаттарда маданий мурас катары көрсөтүлүп, ойнолуп келет.
  • Күнүмдүк турмушта улуу муундан жаш муунга тарбия берүү иретинде жана тажрыйба бөлүшүү жолу менен сакталып келет.

Адабият/Шилтеме

  • Алимбеков А. Кыргыз этнопедагогикасы. Б., 1996.
  • Анаркулов Х.Н. Кыргыз эл оюндары. – Ф., 1981.
  • Максутов Т. Мырсабеков А. Улуттук педагогиканын негиздери. – Ош, 1996.
  • Саралаев М. Кыргыздын улуттук спортунун түрлөрү. Ош, 1993.
  • Сейдалиев К. Элдик педагогиканын булактары. – Ош, 1998.